Điện thoại:092.8846879 - 092.8846879

Văn hoá truyền thống

CHỦ TỊCH PHẠM NGỌC CHI: NGƯỜI ANH CẢ NẶNG LÒNG VỚI VIỆC HỌ

Chủ nhật , 15/11/2026 | 23:50 GMT+7
    Trong những câu chuyện ông Phạm Ngọc Chi kể về mười sáu năm tận tâm với việc họ, có một chi tiết khiến người nghe lưu luyến: một cụ bà gần trăm tuổi, mắt đã mờ, vẫn muốn con cháu đưa đến dự lễ chúc thọ để được đích thân Chủ tịch Hội đồng họ Phạm (HĐHP) tỉnh trao bằng. Với cụ, đó là niềm vinh dự của gia đình, của dòng họ; là cuộc gặp mà ở tuổi ấy, đâu dễ có thêm nhiều lần. Một mong muốn giản dị, nhưng đủ nói lên sự gắn bó giữa người đứng đầu tổ chức dòng tộc với bà con.  
Từ câu chuyện ấy, có thể hiểu thêm điều đã giữ chân người từng đảm nhiệm cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên với công việc dòng họ sau khi nghỉ hưu. Bà con, anh em trong Hội đồng thân gọi ông là “anh Cả”. Ông đón nhận cách gọi ấy bằng sự trân trọng và ý thức phải làm tròn trách nhiệm. Bởi trong hai tiếng thân thương ấy là niềm tin, là sự gửi gắm của những người mong có một chỗ dựa để cùng lo việc chung.
Một lời hẹn...mười sáu năm
Ông Phạm Ngọc Chi sinh tháng 10/1949, tại làng Trung Lương, xã An Nghiệp, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, nay thuộc xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk. Nhắc đến miền quê ấy, người yêu âm nhạc nhớ nhạc sĩ Nhật Lai (Nguyễn Tuân), tác giả của nhiều tác phẩm viết về Tây Nguyên và ca khúc “Hà Tây quê lụa” đã đi cùng năm tháng; người yêu thơ nhớ em ông, nhà thơ Nguyễn Mỹ, với “Cuộc chia ly màu đỏ” nổi tiếng trên thi đàn Việt. Hai người con cùng xã đã mang hồn quê và tình yêu đất nước gửi vào âm nhạc, thi ca, để lại niềm tự hào cho bao thế hệ. Trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng ấy, nhiều người con cũng đã góp sức mình trong kháng chiến và xây dựng đất nước. Là con cháu tộc họ Phạm Triều, Phạm Ngọc Chi lớn lên giữa mạch nguồn gia phong và nghĩa tình quê xứ. Từ công tác đến việc họ sau này, sự tận tâm của ông có cội rễ từ những giá trị đã bền bỉ nuôi dưỡng mình.
Khi còn công tác, ông đã được ông Phạm Xuân Luôn mời tham gia việc họ. Ông hẹn khi nghỉ hưu sẽ thu xếp. Lời hẹn tưởng như chỉ dành cho một chặng đời phía trước, rồi trở thành sự gắn bó lâu dài: đầu năm 2010, ông chính thức tham gia Ban liên lạc họ Phạm tỉnh Phú Yên, bắt đầu hành trình đến nay đã tròn mười sáu năm liên tục.

                    
Ông Phạm Ngọc Chi – Chủ tịch Hội đồng Họ Phạm tỉnh Đăk Lắc.
 
Bắt tay vào việc, ông cùng anh em tìm đến bà con các chi, các phái, các tộc họ, gây dựng từng mối liên hệ, quy tụ những người chung tâm nguyện. Đến tháng 2/2013, hội nghị họ Phạm Phú Yên quy tụ hơn 80 đại biểu, bầu Ban Chấp hành lâm thời gồm 55 thành viên, Ban Thường trực 7 người và tín nhiệm ông làm Chủ tịch. Từ đây, lời hẹn với người anh trong họ đã thành trọng trách đứng đầu tổ chức họ Phạm cấp tỉnh.
Bốn năm sau, ngày 7/9/2017, Đại hội họ Phạm tỉnh Phú Yên lần thứ nhất được tổ chức tại hội trường Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, với hơn 200 đại biểu. Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 45 thành viên; ông tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch. Từ những cuộc vận động ban đầu đến ngày đại biểu các nơi cùng về dự đại hội là cả một quá trình kiên trì kết nối, củng cố tổ chức, lo liệu kinh phí. Sau những con số là công sức của người đứng đầu và tập thể đã cùng ông vượt qua những khó khăn thuở ban đầu.
Nhắc lại chặng đường ấy, ông vẫn dành phần nói về anh em, về tập thể. Trong lời tâm sự, chữ “tôi” thường đi cùng “chúng tôi”. Đó cũng là cách ông nhìn nhận vai trò của mình: giữ hướng, khơi dậy sự đồng lòng và cùng mọi người gánh việc. Chủ trương chỉ có sức sống khi Ban Chấp hành, Ban Thường trực và bà con ở cơ sở cùng biến thành những việc làm cụ thể. Sự tín nhiệm dành cho người đứng đầu cũng được bồi đắp từ cách chia sẻ trách nhiệm ấy.
 Việc nghĩa lớn từ những gom góp nhỏ
Kinh phí hạn hẹp là nỗi lo thường trực của việc họ. Tổ chức một hội nghị, duy trì kết nối, chúc thọ người già, động viên học sinh hay giúp một gia đình khó khăn, việc nào cũng cần tính toán. Phía sau mỗi hoạt động là những khoản đóng góp tự nguyện và công sức của người còn bận việc nhà, việc mưu sinh nhưng vẫn thu xếp cho dòng tộc. Muốn đi đường dài, người đứng đầu phải biết vun giữ cả nguồn quỹ lẫn lòng nhiệt tình của anh em.
Báo cáo hoạt động năm 2023 ghi lại một chi tiết đáng chú ý: khi Phú Yên nhận đăng cai các hoạt động của Hội đồng họ Phạm Việt Nam và Câu lạc bộ Gái Dâu họ Phạm Việt Nam, các thành viên Thường trực đã cùng đóng góp kinh phí. Có ba vị, mỗi người góp 10 triệu đồng; những người khác góp tùy khả năng, rồi cùng bắt tay vào phần việc được phân công. Tiền của đi cùng công sức, sự tự nguyện đi cùng trách nhiệm, làm nên nền tảng để công việc được triển khai.
Trong cách làm ấy có dấu ấn của Chủ tịch Phạm Ngọc Chi: gây dựng sự tin cậy để mọi người sẵn lòng góp sức. Quỹ ít, càng phải chọn đúng việc cần làm và quý trọng từng khoản đóng góp. Khi bà con nhìn thấy việc chung có kết quả, sự hưởng ứng mới có thể tiếp tục. Đó là phần công việc âm thầm, đòi hỏi người đứng đầu vừa tận tâm, vừa biết tổ chức.

                    
Chân dung ông Phạm Ngọc Chi – Nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, Chủ tịch Hội đồng họ Phạm tỉnh Đăk Lắc.
Sự chăm lo ấy còn thể hiện ở hội nghị thường niên tháng 3/2024. Với gần 180 đại biểu về dự, Hội đồng đã phối hợp với đơn vị y tế thuộc Bộ Quốc phòng tại Long Thủy tổ chức khám, sàng lọc sức khỏe ban đầu cho những người có nhiều đóng góp trong việc họ; 82 người tham gia khám. Giữa những nội dung tổng kết và bàn công việc, người đang gánh việc chung cũng được quan tâm đến sức khỏe. Chi tiết ấy làm rõ thêm cách tổ chức hoạt động của Hội đồng: muốn giữ sự gắn bó lâu bền, phải chăm lo thiết thực cho những người đang đồng hành.
Đợt chúc thọ năm 2025 ghi nhận có 42 cụ từ 90 đến 115 tuổi được tôn vinh. Câu chuyện cụ bà mắt mờ vẫn mong đến nhận bằng từ tay Chủ tịch Hội đồng nằm trong những kỷ niệm ông giữ lại. Tấm bằng mang theo sự quan tâm của cộng đồng dòng họ, sự trân trọng của con cháu đối với một đời vun đắp gia đình. Mong muốn được có mặt của cụ cũng cho thấy hơi ấm của những cuộc gặp đã chạm đến điều sâu nặng trong lòng người cao tuổi: được nhớ đến, được sum vầy cùng con cháu, bà con.
Trong những hoạt động được ông cùng tập thể bền bỉ duy trì, lễ giỗ Đô Hồ Đại Vương Phạm Tu vào ngày 20 tháng Bảy âm lịch hàng năm có ý nghĩa đặc biệt. Bà con trở về dâng hương, tưởng nhớ tiền nhân, rồi gặp gỡ, trao đổi việc họ. Dịp ấy cũng gắn với biểu dương người tận tụy, khen thưởng học sinh vượt khó học giỏi, trao quà cho gia đình khó khăn và chúc thọ các bậc cao niên. Lòng biết ơn tổ tiên được tiếp nối bằng sự quan tâm đến người đang sống, để mỗi lần trở về đều thêm một lần gắn bó.
Giữ hơi ấm trong từng cuộc gặp
Với Chủ tịch Phạm Ngọc Chi, việc họ luôn gắn với bà con nơi đang sống, từ thôn xóm, xã phường đến huyện, tỉnh. Gia phong được bồi đắp qua cách con cháu học tập, lao động, ứng xử và chia sẻ với người xung quanh. Khi tổ chức dòng họ làm được việc có ích cho địa phương, niềm tự hào nguồn cội có thêm sức thuyết phục từ chính những đóng góp hằng ngày.
Ý nghĩa của sáng kiến ấy nằm ở việc nhận ra một nhu cầu thiết thân: bên cạnh sự giúp đỡ về vật chất, bà con còn cần được tư vấn để hiểu và ứng xử đúng pháp luật. Bằng cách kết nối người có chuyên môn với người cần hỗ trợ, ông cùng tập thể mở thêm một hướng chăm lo cho cộng đồng dòng họ. Lời nhắc con cháu sống, làm việc theo Hiến pháp, Pháp luật vì thế có thêm một hoạt động cụ thể đi cùng. Đây cũng là cách phát huy tri thức của những người con họ Phạm để góp phần gìn giữ gia phong, sự hòa thuận và ý thức trách nhiệm trong đời sống.
Một điểm nhấn trong cách chăm lo việc họ của ông là sáng kiến thành lập CLB Tư vấn Pháp luật họ Phạm tỉnh Đắk lắk. Ông đã chỉ đạo thành lập, mời con cháu họ Phạm đang công tác tại các cơ quan pháp luật tham gia CLB, góp kiến thức chuyên môn trợ giúp bà con họ Phạm, nhất là người yếu thế, đồng thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, doanh nhân họ Phạm có nhu cầu. CLB đã và đang hoạt động tốt, được bà con hưởng ứng tích cực.
Từ những việc làm ấy, ông Phạm Ngọc Chi chủ trương tổ chức họ Phạm phải góp phần làm cầu nối giữa Đảng, chính quyền, Mặt trận với nhân dân, trong đó người họ Phạm phát huy vai trò cốt cán. Hưởng ứng xây dựng nông thôn mới, xây dựng xã, phường văn minh, giúp đỡ người bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ và vận động con cháu nói không với vi phạm pháp luật là những nội dung ông chú trọng. Tình thân dòng họ, theo hướng ấy, được chuyển thành trách nhiệm với nơi mình sinh sống.
Những kết quả ấy đã hiện diện trong đời sống. Báo cáo hoạt động quý II/2019 ghi nhận việc tặng quà, nấu cơm từ thiện cho bệnh nhân nghèo của HĐHP với tổng số tiền trên 200 triệu đồng; vận động đóng góp 310 triệu đồng xây một cây cầu nhỏ. Đó là thành quả chung của tổ chức họ Phạm và những tấm lòng hưởng ứng. Bữa cơm đến với người bệnh, cây cầu phục vụ người dân đã đưa nghĩa tình dòng tộc ra với cộng đồng. Giá trị của những gom góp nhỏ được nhận ra ở chính những nơi đang cần sự sẻ chia. Trong năm 2026, để chủ động và sẵn sàng hỗ trợ cho bà con cộng đồng họ Phạm ở các đơn vị có thể bị úng ngập, thiệt hại khi mưa bão ập đến, ông Chi đã thống nhất với ban thường trực ứng trước cho 8 Hội đồng họ Phạm xã, phường 40 triệu đồng. Đây chính là sự quan tâm và có những chỉ đạo thiết thực nhất trong phòng chống thiên tai cho bà con họ Phạm mà Chủ tịch Chi luôn ý thức đề cao nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những gì mà bà con có thể phải hứng chịu.

                    
Hình ảnh bộ đội đưa người dân ra khỏi nơi cô lập do nước dâng cao.
 
 Cùng với đó là sự phát triển của các tổ chức cơ sở và Câu lạc bộ Gái Dâu họ Phạm. Ông chủ trương gắn việc xây dựng Hội đồng ở địa phương với phát huy vai trò của những người phụ nữ trong họ. Vợ ông, bà Đỗ Thị Thu Trang, cũng đồng hành trong công việc dòng tộc. Hai ông bà đã dâng tặng bức tượng Đô Hồ Đại Vương Phạm Tu cho nhà thờ họ Phạm khu vực Cư M’gar. Sự thành tâm ấy góp thêm một dấu ấn nghĩa tình trong công việc mà ông cùng bà con vun đắp.
Tận tâm với việc họ, ông cũng thẳng thắn trước những điều chưa làm được. Trong báo cáo năm 2023, ông chỉ ra tình trạng tham gia chưa đều, có người thờ ơ với nhiệm vụ; công tác nhân sự có lúc nặng về cơ cấu, số lượng mà chưa coi trọng đúng mức chất lượng. Ông yêu cầu rà soát, kiện toàn. Với một tổ chức dựa nhiều vào tinh thần tự nguyện, đòi hỏi ấy càng cần thiết: người nhận việc phải có trách nhiệm, bộ máy phải làm được việc thì mới giữ được niềm tin và sự hưởng ứng của bà con.
Vun bồi sự nghiệp cho mai sau
Sau khi Phú Yên và Đắk Lắk hợp nhất, ông tiếp tục đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng họ Phạm tỉnh Đắk Lắk; đồng thời là Phó Chủ tịch Hội đồng họ Phạm Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026–2031. Địa bàn rộng hơn, yêu cầu kết nối, tổ chức và chăm lo việc họ cũng lớn hơn. Chỗ dựa mà ông tin tưởng vẫn là sự đoàn kết của Ban Thường trực, Ban Chấp hành và tấm lòng của mỗi người con họ Phạm. Kinh nghiệm của người này, sáng kiến của người khác, cùng sự tận tâm có khi phải thu xếp việc nhà để lo việc họ, sẽ góp sức cho chặng đường mới.
Ông đặt việc bồi dưỡng, kèm cặp, chuẩn bị người đủ điều kiện nhận trọng trách thành một phần công việc của mình và Ban Thường trực. Sau mười sáu năm gắn bó, ông hiểu những điều hôm nay gây dựng cần được tiếp nối bằng năng lực và nhiệt tình của lớp người sau. Tin người trẻ phải đi cùng việc trao cơ hội, hướng dẫn và để họ trưởng thành qua công việc. Lo cho sự kế tục, vì thế, cũng là một cách ông thể hiện trách nhiệm với tương lai của tổ chức dòng họ.
Từ lời hẹn với người anh trong họ năm nào, ông Phạm Ngọc Chi dấn thân đi tiếp một chặng đường dài cùng bà con. Qua những cuộc vận động, những khoản đóng góp, những lần chúc thọ hay một sáng kiến trợ giúp pháp luật, điều ông cùng anh em bền bỉ vun đắp là làm cho tình thân sinh thêm nhiều việc nghĩa. Câu chuyện cụ bà gần trăm tuổi mong đến dự lễ chúc thọ vì thế còn đọng lại: người ta tìm đến người đứng đầu bởi tin ở sự quan tâm và gắn bó. Với họ Phạm Đăk Lắc, hai tiếng “anh Cả” mang theo niềm tin ấy, được bồi đắp từ mười sáu năm qua, đồng thời chắc chắn sẽ phát huy, phát triển tốt đẹp trong nhiều năm tới. Thật xứng đáng với danh xưng “ông là người luôn nặng lòng vì việc họ” mà những người con họ Phạm trong tỉnh thường gọi.
Phạm Phương Hiền
Bình luận

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

BẮC SƠN - BẢN HÒA CA DI SẢN VÀ THIÊN NHIÊN

Thực hiện Kế hoạch số 213/KH-UBND tỉnh về việc tổ chức Lễ hội Mùa vàng Bắc Sơn, những ngày đầu tháng 11, khi tiết trời chớm thu dịu mát, Bắc Sơn (Lạng...

Làng Lụa Vạn Phúc giữa dòng chảy văn hoá dân tộc

    Nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 10 km về phía tây, làng lụa Vạn Phúc (phường Hà Đông) là một trong những cái nôi...

NGHĨA TÌNH ĐỒNG ĐỘI TIỄN ANH VỀ ĐẤT MẸ

Sáng 25/10/2026, tại Nghĩa trang liệt sĩ Dốc Bà Đắc, phường Thới Sơn, tỉnh An Giang, Câu lạc bộ Trái tim người lính phương Nam phối hợp với đơn vị, địa...

Cồng chiêng Tây Nguyên - Âm vang di sản giữa đại ngàn

    Cồng chiêng Tây Nguyên thuộc nhóm nhạc cụ tự thân vang, thường được chế tác từ hợp kim đồng. Dù thường được gọi chung là cồng...

Mái ấm Mây Ngàn: Nơi "ông bụt" áo nâu thắp sáng tương lai cho hàng trăm đứa trẻ

Thượng tọa Thích Định Tánh sinh năm 1953 tại vùng đất Tây Ninh đầy nắng gió. Đối với thầy, từ thiện không phải là một công tác xã...