Điện thoại:092.8846879 - 092.8846879

Văn hoá truyền thống

ĐÈN ÔNG SAO - KÝ ỨC ÁNH SÁNG MỖI DỊP TRUNG THU VỀ

Thứ tư , 09/09/2026 | 13:13 GMT+7
    Khi cơn gió heo may chớm thổi mang theo không khí se lạnh của mùa thu, đâu đó trên những góc phố lại vang lên giai điệu quen thuộc: “Tết Trung Thu rước đèn đi chơi, em rước đèn đi khắp phố phường …”. Giữa hàng trăm những món đồ chơi hiện đại, rực rỡ sắc màu và phát ra âm thanh điện tử, chiếc đèn ông sao làm bằng tre nứa và giấy bóng kính đủ sắc màu vẫn lặng lẽ giữ một vị trí đặc biệt, không thể thay thế trong tâm thức của nhiều thế hệ người Việt.  
    Không cầu kì, không hiện đại, chiếc đèn năm cánh ấy dường như mang trong mình một sức sống đặc biệt. Bởi phía sau ánh lung linh của nó không chỉ là một món đồ chơi dân gian, mà còn là những ký ức tuổi thơ đã đi qua nhiều thế hệ. Với những người từng lớn lên trong những năm tháng mà đồ chơi điện tử chưa phổ biến, việc tự làm một chiếc đèn Trung Thu cũng là một niềm vui nhỏ, niềm háo hức trước ngày Trung Thu. Những thanh tre được vót thủ công, từng lớp giấy được cắt, dán và chỉnh sửa cẩn thận. Chiếc đèn có thể chưa thực sự hoàn hảo, các cánh sao đôi khi chưa hoàn toàn cân đối nhưng chính những dấu vết vụng về ấy lại khiến cho nó trở thành món đồ chơi mang dấu ấn riêng của mỗi đứa trẻ.
 Năm cánh sao và những lời gửi gắm
Hình ảnh ngôi sao năm cánh từ lâu đã trở nên quen thuộc trong đời sống văn hóa Việt Nam. Trong một số cách lý giải dân gian, hình ngôi sao được liên hệ với quan niệm về Ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ - sự hòa quyện của vạn vật trong vũ trụ.  Màu sắc rực rỡ của chiếc đèn tượng trưng cho sự tươi vui, may mắn và tốt lành trong cuộc sống, và đối với mỗi người thì những màu sắc đó lại đem đến điều đặc biệt riêng. Đó có thể là mong ước về một đêm Trung Thu đoàn viên, sum họp, hay đơn giản chỉ là niềm vui của trẻ nhỏ khi có cho mình một chiếc đèn ông sao đón trăng Rằm.   
Ánh sáng của một miền ký ức
 Đối với nhiều thế hệ, Trung Thu không chỉ là một ngày lễ dành cho thiếu nhi mà còn là ký ức về những buổi tối quây quần bên gia đình, những mâm cỗ đầy màu sắc và những đoàn trẻ nhỏ nối đuôi nhau rước đèn quanh xóm trong tiếng cười rộn ràng.
Niềm vui đôi khi bắt đầu từ nhiều ngày trước đêm Rằm. Trẻ con háo hức chuẩn bị đèn, trống,.. chờ đợi đến tối Trung Thu để cùng bạn bè đi khắp xóm. Có lẽ bởi vậy, khi trưởng thành, nhiều người vẫn nhớ về chiếc đèn ông sao không phải vì nó đẹp đến mức nào, mà vì nó gắn với một khoảng thời gian không thể quay trở lại. Đó là khoảng thời gian với con đường làng, với sân nhà, với những người bạn thuở nhỏ và với cảm giác háo hức mong chờ Trung Thu mà những năm tháng trưởng thành khó có thể tìm lại.

                    
Hình ảnh chiếc đèn được bày ở các con phố mỗi dịp Trung thu về
 
  Khi chiếc đèn truyền thống bước vào đời sống hiện đại.
Ngày nay, thị trường các mặt hàng đồ chơi Trung Thu cho trẻ nhỏ có nhiều thay đổi, phong phú hơn, đa dạng hơn, hiện đại hơn. Trẻ em ngày nay có vô số những lựa chọn với những món đồ chơi hiện đại, nhiều màu sắc, tích hợp âm thanh và ánh sáng. Những chiếc đèn ông sao cũng không nằm ngoài sự thay đổi ấy, bên cạnh những sản phẩm thủ công truyền thống, nhiều mẫu đèn được cải tiến về kích thước, chất liệu, màu sắc và cách kiểu để phù hợp hơn với nhu cầu của trẻ em hiện nay.
 Những thay đổi đó không đồng nghĩa với việc chiếc đèn ông sao biến mất. Ngược lại, mỗi mùa Trung Thu, hình ảnh những chiếc đèn sao năm cánh vẫn xuất hiện trên đường phố, trong các chương trình dành cho thiếu nhi, tại trường học và trong những hoạt động cộng đồng. Sự tồn tại ấy cho thấy sức sống của một món đồ chơi truyèn thống không nhất thiết phải nằm ở việc giữ nguyên mọi thứ như quá khứ. Một giá trị văn hóa có thể được tiếp nối bằng cách thích nghi với đời sống mới, miễn là những đặc trưng cốt lõi vẫn được gìn giữ.

                    


Đèn ông sao với các màu sắc sặc sỡ

Với thế hệ trẻ hôm nay, có thể chiếc đèn ông sao không còn mang ý nghĩa giống hoàn toàn với thế hệ ông bà, cha mẹ. Nhưng khi một đứa trẻ cầm chiếc đèn trên tay, đi giữa con phố trong đêm Rằm, những giá trị quen thuộc của chiếc đèn ông sao vẫn được tiếp nối: niềm vui, sự đoàn tụ và cảm giác được cùng nhau tạo nên một kỷ niệm đẹp. Có lẽ, điều khiến chiếc đèn ông sao chưa bao giờ thực sự cũ không nằm ở ánh sáng của nó. Điều quan trọng hơn là những ký ức mà ánh sáng ấy đánh thức. Đó là ký ức về một tuổi thơ trong trẻo, về những đêm Rằm đầy tiếng cười và về những người đã từng cùng ta bước đi qua những mùa trăng.
Giữa một cuộc sống ngày càng hiện đại, chiếc đèn ông sao vẫn lặng lẽ sáng theo cách của riêng mình. Mỗi mùa Trung Thu trở về, nó lại nhắc chúng ta rằng có những giá trị không cần phải quá lớn lao mới có thể tồn tại lâu dài. Đôi khi, chỉ một chiếc đèn nhỏ, một ánh sáng dịu dàng cũng đủ để chắp nối những ký ức của hôm qua với niềm vui của hôm nay và trao lại cho những thế hệ mai sau một phần đẹp đẽ của tuổi thơ Việt Nam.
Thuỳ Dương
Bình luận

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

BÁNH TRỨNG KIẾN CAO BẰNG - DẤU ẤN ẨM THỰC GIỮA ĐẠI NGÀN ĐÔNG BẮC

    Trong dòng chảy vô tận của ẩm thực dân gian Việt Nam, có những món ăn sinh ra không phải để nuôi sống con người trong những ngày giáp...

Hà Tĩnh: Nhà thờ Phạm Huy đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh.

    Ngày 26/8/2026, UBND xã Đức Thọ phối hợp cùng dòng họ Phạm long trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa...

Từ Tuyên ngôn Độc lập đến Di chúc của Người

    Ngày Quốc khánh luôn là một ngày lễ lớn đối với mọi quốc gia trên thế giới. Riêng đối với dân tộc Việt Nam, ngày Quốc khánh...

TRỜI MƯA, VỀ LÀNG THẠCH CHUNG VUI NGÀY HỘI

Trời mưa khá nặng hạt, gió từng cơn quất ngang mặt đường. Nhưng về với hội đình Trong, làng Thạch, xã Tây Phương, Hà Nội, chúng tôi vẫn...

NÉN TÂM HƯƠNG TRÊN ĐẤT AN LINH

    Chiều 13/8, nhờ sự kết nối đầy nghĩa tình của doanh nhân Bùi Kiều Ly, tôi được cùng Thiếu tướng Nguyễn Văn Doanh – người thủ trưởng cũ...